PRZYRODA

Przyroda:
Park Krajobrazowy 'Podlaski Przełom Bugu'

Flora
W obrębie Nadbużańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu w 1994 r. utworzony został Park Krajobrazowy 'Podlaski Przełom Bugu'. Zajmuje on obszar o powierzchni 30904 ha. Otacza go, licząca ponad 17 tys. ha, otulina.
Wydłużony, wygięty półkoliście kształt parku wyznacza dolina rzeki Bug. Każdego przybywającego na teren parku urzeka jego niezwykła, niezmącona współczesnością malowniczość. Płynący wartkim nurtem Bug kreśli liczne zakola wśród urwistych skarp, miejscami w majestatycznej oprawie lasu. W korycie rzeki przebłyskują gdzieniegdzie niewielkie wysepki, niektóre pokryte zaroślami wierzbowymi. Zachowane starorzecza w porze wiosennej tworzą z rzeką szerokie rozlewiska.
Obszar parku odznacza się dużą różnorodnością siedlisk. Występują tu nadrzeczne łęgi i łozowiska, wilgotne łąki, piaszczyste wydmy, suche pastwiska kserotermiczne z ciepłolubną roślinnością o charakterze stepowym. Pokrywające duże połacie terenu zespoły leśne zachowały walory naturalnych zbiorowisk.
Krajobraz parku urozmaicają niewysokie, łagodnie zarysowane wzgórza, będące pozostałością po ostatnim zlodowaceniu.
Zasobna gatunkowo, mało przekształcona szata roślinna obfituje w gatunki chronione i rzadkie (wyróżniono tu 54 zespoły roślinne). Występują one miejscowo i w większych skupinach. W Lasach Parczewskich występuje np. lilia złotogłów, widłak jałowcowaty, turówka leśna, konwalia majowa. W rezerwacie 'Dobryń' w gm. Zalesie chroni się listerę jajowatą, wawrzynka wilczełyko, gnieźnika leśnego, orlika pospolitego, turzycę. W rezerwacie 'Czapliniec' gm. Radzyń Podlaski rośnie m.in. rutewka orlikolistna i dziki bez koralowy. W rezerwacie 'Stary Las' gm. Konstantynów rosną takie rzadkie i chronione rośliny jak: parzydło leśne, naparstnica zwyczajna, orlica pospolita.
Zawilca żółtego i kuklika górskiego spotkać można na terenie rezerwatu 'Królowa Droga' gm. Dębowa Kłoda. W pobliżu Janowa Podl. w rezerwacie 'Łęg Dębowy' występuje m.in. grążel żółty. bluszcz pospolity, storczyk krwisty, wilczomlecz błyszczący. W okolicach Nepli rośnie m.in. kopytnik pospolity i marzanka wonna.
Do najciekawszych pomników przyrody należą 4 okazałe, ok.300 letnie dęby szypułkowate, rosnące wokół klasztoru w Leśnej Podlaskiej, sędziwy 350 letni 'Dąb Miłości' w Leśnictwie Leśna. Interesującym okazem jest potężny dąb szypułkowaty o obwodzie 480 cm, znajdujący się przy plebanii w Międzyrzecu Podlaskim.
Dobrze zachowane aleje lipowe, będące jednocześnie pomnikami przyrody, podziwiać można w Milanowie i Roskoszy. W obrębie Kuraszewa, Zawoinki i Suchowoli aleje łączą wsie z gorzelnią i pałacem w jeden zwarty układ przestrzenny. Częstym motywem towarzyszącym parkom i ogrodom, są stawy jak np. w Cieleśnicy, Żeliźnie, Hruszniewie, Huszlewie czy Czemiernikach, gdzie związane są z zespołem obronnym.
Bug jest największą rzeką tej części Polski jego naturalna linia brzegowa wyznacza wschodnią granicę państwa. Ta potężna, nie poddana zabiegom regulacyjnym rzeka zbiera wody z przyległego obszaru.Zmiany koryta i meandrowanie powodują powstawanie licznych rozlewisk i starorzeczy zwanych 'bużyskami'. Do rozległej zlewni Bugu należą 33 rzeki, w tym największy lewobrzeżny dopływ - Krzna.
Uzupełnieniem sieci wodnej są akweny wód stojących: jeziora naturalne oraz zbiorniki retencyjne.

* żródło: Przyroda województwa bialskopodlaskiego.
Wydział Ochrony Środowiska UW Biała Podl.

Fauna
Stosunkowo niewielkie zdegradowanie naturalnego środowiska regionu sprawia, że świat fauny jest wciąż bogato reprezentowany. W tutejszych lasach żyją sarny, jelenie, łosie, lisy, zające, dziki, daniele, kuny. Spośród ssaków zamieszkujących te tereny wymienić należy także nornice, wydry, gronostaje, borsuki. Z rzadkich gatunków ryb występuje m.in. kiłeb białopłetwy, bystrzanka, koza złotawa, głowacz białopłetw. Na terenach nadbużańskich spotkać można żółwia błotnego, wydrę europejską i bobra europejskiego.
Interesująca jest miejscowa awifauna obejmująca szereg gatunków rzadkich i chronionych ptaków. Wyróżniono tu trzy szczególnie cenne ostoje ptactwa, które mają kluczowe znaczenie dla ochrony ptaków w Europie. W Lasach Parczewskich, między kanałem Wieprz-Krzna, a rzeką Tyśmienicą gniazdują m.in. orzeł bielik, bocian czarny, orlik krzykliwy, puchacz trzmielojad, kobuz, żuraw, derkacz, brodziec samotny, dzięcioł średni, siniak, lelek kozodój, strumieniówka, muchołów białoszyjka.
Na terenie Parku Krajobrazowego 'Podlaski Przełom Bugu' w starorzeczach, przybrzeżnych zaroślach wierzbowych i topolowych, na mokradłach i wyspach budują gniazda i wychowują młode m.in. bąk, bączek, perkoz rdzawoszyi, płaskonos, łabędź niemy, rycyk, rybitwa czarna, zimorodek, strumieniówka, kraska białoczelna, sieweczka obroźna i rzeczna oraz krwawodziób. Do gatunków ptaków związanych z dużymi kompleksami leśnymi należą: trzmielojad, bocian czarny, dzięcioł czarny, siniak, muchołów mały.

* żródło: Przyroda województwa bialskopodlaskiego.
Wydział Ochrony Środowiska UW Biała Podl.
zdjęcia: A.Trochimiuk (c), A.Tabor (c)